جامعه نو

چهار دیواری که سوخت!
نویسنده : gholamreza baniasadi - ساعت ۱٠:۱٦ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٩ آبان ۱۳۸۸
 

سیاه و سفید(۶٨)


پیشتر هم درباره این که برخی ها می گویند «چهار دیواری، اختیاری» و هر کار می خواهند را انجام می دهند و از این ضرب المثل فهم اشتباهی دارند و از آن چتری برای سرپوش گذاشتن بر اشتباهات خود می سازند باهم صحبت کردیم و گفتیم چهاردیواری در حوزه حریم خصوصی اختیاری است اما آن گاه که به حوزه حریم عمومی مربوط می شود دیگر اختیاری نیست بلکه باید با هم اندیشی و خردافزایی کارها را به سامان کرد. چند روز پیش هم یک حادثه تلخ اتفاق افتاد که ما را بر آن داشت تا دوباره بگوییم وقتی چهاردیواری شما به چهاردیواری دیگران تکیه داد و سود و زیان عملکرد شما به همه مربوط شد، دیگر «چهاردیواری، اختیاری» معنا ندارد، که اگر داشت عوارض عملکردمان باید در همان چهاردیواری محدود می شد، نه این که یک «چراغ علاء الدین» در یک مغازه در بازار تبریز، سرنگون شود و یک بازار را به آتش بکشد، معلوم است که چهاردیواری، دلیلی بر آزادی هر کاری نیست. در این واقعه تنها یک بازار در آتش نسوخت، یک اثر ارزشمند هزار ساله که قرار بود در سال ۲۰۱۰ ثبت جهانی شود هم در آتش سوخت، هویت تاریخی هم آسیب دید و از این طریق تاریخ و آرامش روانی یک ملت در معرض آسیب قرار گرفت و همه آسیب دیدیم پس کسی نمی گوید چهاردیواری اختیاری، وقتی شعاع یک اقدام جهانی می شود. در دیگر مسائل اجتماعی هم ماجرا همین است. کسی نمی تواند در چهاردیواری خود، فسادکاری کند. کسی حق ندارد با وضع نابه هنجار پابه کوچه و خیابان بگذارد و بگوید رفتار من به خودم مربوط است و دیگران حق اعتراض ندارند! وقتی کسی به حوزه حریم عمومی می آید کنش و واکنش هایش به همه مربوط می شود و همه حق دارند واکنش نشان دهند. این حق در ادبیات دینی و آموزه های مذهبی لباس واجب هم می پوشد وقتی در قالب «امر به معروف و نهی  از منکر» تعریف می شود. این واجب مسئولیت ما را نسبت به هم یادآور می شود تا بدانیم «هرکس را در قبر خود می گذارند.» توجیه خوبی برای چشم فروبستن بر خطاکاری دیگران نیست. بله هرکس را در قبر خودش می گذارند اما بوی عطر انسان سالم و بوی تعفن گناهکاران همه مردگان قبرستان را هم می آزارد... توجه داشته باشیم که خواسته یا ناخواسته همان طور که در کنار هم زندگی می کنیم، رفتار ما هم بر یکدیگر اثر می گذارد و ما نسبت به این اثرگذاری مسئولیم، فلسفه مسئولیت هم پاسخ گویی است نه ریاست کردن! تنها کسانی از پاسخ گویی طفره می  روند که مسئولیت را با ریاست اشتباه می گیرند، آحاد جامعه، اما، باید هوشیار باشند و بدانند عملکردشان چه عوارضی دارد؟ چه سهل انگاری گاهی یک مغازه را به آتش می کشد، گاه یک بازار را، گاه یک اثر تاریخی را، گاه یک ظرفیت گردشگری را، اما گاه، آتشی که برمی افروزیم، یک تاریخ را، یک جامعه را، در خود خاکستر می کند. سنت های بدی که بنا نهاده می شود از این قبیل آتش افروزی هاست که تا شعله هایش زبانه می کشد زبان ملائک به لعن آن سنت گذار مشغول خواهد بود... بگذریم، وقتی کردار ما، فعل و ترک فعل ما به همه مربوط می شود نمی توان گفت چهار دیواری اختیاری است...

صفحه 09 اجتماعی ، شماره سریال 17411 ، تاریخ انتشار 880819