هیچ کس فرعون را دوست ندارد
ساعت ۱۱:٠٧ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱٧ آذر ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: فرعون ،تکبر و فرعونیت ،ان ربک لبلمرصاد ،ولا تمش فی الارض مرحا

 سیاه و سفید(٨٩)

 

این درست که «فرعون» به قعر نیل عذاب رفت. اما او فرعون تاریخی بود، ما، هر کداممان فرعونی در خود داریم، کوچکی و بزرگی این فرعون بسته به این است که ما چقدر بزرگ می شویم یا کوچک می مانیم، چه هر چه جوهره بندگی مان قامت بکشد و رشید شود، فرعون درونمان کوچک خواهد شد و این نسبت معکوس است یعنی اگر مای عبودیت مان کوچک شود، فرعون، قامت کشیده و فربه خواهد شد و مار او ایمان ما را خواهد بلعید و ما را به نابودی خواهد کشاند، چه تکبر و فرعونیت عین نابودی است، هر چند فرد متکبر فکر می کند که هست و عزیز و قوی و نیکوست. این هست او درست معنای نیستی دارد، چنان که پهنای تکبر هر کس هم به وسعت «کمبود»های اوست، یادم نمانده است که این حدیث از امام باقر(ع) است یا امام صادق(ع)، فرقی هم نمی کند، کلام معصوم است که «کسی تکبر نمی کند الا به خاطر کمبودی که در خود احساس می کند». اگر شخصیت شناسان و روان شناسان و عالمان تعلیم و تربیت افراد متکبر را مورد مطالعه قرار دهند به فراست به این نکته خواهند رسید که چقدر میان تکبر و کمبودی که دارند تناسب برقرار است، هر چه این زیادتر باشد، آن هم افزون تر می شود، افزونی اولی هم نشانه زیاد بودن دومی است، پس مراقب رفتار خود باشیم تا به خوی فرعونی دچار نشویم، حتی اگر کمبودهایی داریم هم از راه درست به دنبال ترمیم آن باشیم والا پوشش ظاهری تکبر، حتی اگر به قطر فرعونیت هم برسد، باز چاره کار نمی شود بماند، که با عذاب خداوند همراه خواهد شد، چه خداوند نه با فرعون شوخی داشت و نه با فرعونیت به روز شده در رفتار ما، چه به فرموده یکی از علمای اخلاق، استاد فاطمی نیا، «ان ربک لبلمرصاد» فقط برای فرعون نیست، هر کس به اندازه خود «مرصاد» دارد و شاید بتوان گفت «مرصاد» هر کس به اندازه فرعونیت او عمیق و پرسنگلاخ و پرمانع است. پس هشدار که به دام شیطان غرور و تکبر نیفتیم تا از «مرصاد» الهی هم نجات پیدا کنیم. برای این هم باید مراقب رفتارمان باشیم، حتی اگر گاهی شیطان غرور در ما بیدار می شود و فرعون تکبر قدمی می زند، دل به هشدار الهی، «ولا تمش فی الارض مرحا» بیدار کنیم و اجازه ندهیم، رفتارهای متکبرانه آن گونه به خلق و خوی ما تبدیل شود که جزئی از شخصیت ما به حساب آید. چه با یک بار و دو بار انجام عمل، به اخلاق تبدیل نمی شود اما هر خویی که به تکرار انجام شود آن گونه که علمای اخلاق می گویند به «ملکه نفسانیه» تبدیل می شود و اخلاق فرد را تشکیل می دهد، و اخلاق هم خوب یا بد، به جزئی از شخصیت آدمی تبدیل می شود و نکته آخر در این باره این که؛ آدم متکبر و مغرور را کمتر کسی دوست می تواند داشته باشد و اصولا فطرت سالم «نازیبایی» ها را برنمی تابد و کبر و نخوت و غرور هم نهایت زشتی است. پس اگر به آموزه های دینی هم کسی باور نداشته باشد برای این که زندگی موفق داشته باشد و بتواند در جامعه به تعامل بپردازد، باید خود را از خوی فرعونی کبر و غرور خالی کند چه هیچ کس فرعون را دوست ندارد... .

صفحه 09 اجتماعی ، شماره سریال 17433 ، تاریخ انتشار 880917