علم و حلم
ساعت ۱:۱٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ دی ۱۳۸۸   کلمات کلیدی: علم و حلم ،طبیبان روحانی

 


اگر همیشه روایات امام را بخوانیم اما به عمل درنیاوریم، حداکثر بهره ما تماشای یک تابلوی زیبا خواهد بود. اما به فهم زیبایی زمانی بالغ خواهیم شد که روایاتی که ائمه معصومین علیهم السلام به عمل درآورده اند را به رفتار درآوریم چه کسانی به مقصد می رسند که نقشه راه را رفته باشند نه فقط تماشاچی باشند، هم چنین درمان درد با عمل به نسخه پزشک میسر است نه به خواندن نسخه. اما- متاسفانه- بسیارمان در بحث طبیبان روحانی که ائمه معصومین هستند تنها به روایت خوانی رفتار آنان بسنده کرده ایم، حال آن که درد واقعی جوامع انسانی اخلاقی است که در نبود رفتار عملی رهنمودهای معصومان (ع) شکل گرفته است و تا آدمی بر این خلق باشد در حوزه رفتارش جز این نابهنجاری ها خلق نخواهد شد و این نیز خسران دنیا و حسرت آخرت را در پی دارد، چنان که حضرت امام محمد باقر(ع) می فرمایند« پرحسرت ترین مردم در روز قیامت، بنده ای است که عدلی را وصف کند وخودش خلاف آن را عمل کند» هرچند نیکویی هایی را که می گوید باید به عمل درآورد، اما زیان را خود او می برد که به داشته هایش عمل نمی کند. امام در کلامی رهگشا، این را به ما تعلیم می کنند که «سخن پاکیزه و طیب را از هرکه گفت بگیرید، اگرچه او خود بدان عمل نکند» چه چنین آدمی، گنجی قیمتی در دست دارد اما بچگانه از آن بهره ای نمی برد، چنانکه بسیاری از ما- متاسفانه- این گونه ایم. ولایت معصومان، راه روشن و کلام پاکیزه ای است که جان را پاکیزه می کند اما بهره ما از آن در حد تماشای یک باغ است نه زندگی در باغ، حال آن که اگر اهل زندگی در باغ بودیم، به گل می نشستیم و جهانی را معطر می کردیم اما چنین نشده ایم و از همراه کردن علم با حلم هم عاجز مانده ایم تا دست ما از یک زیبایی بزرگ، یک زیبایی زیباآفرین کوتاه بماند چه امام باقر(ع) می فرمایند:«چیزی با چیزی نیامیزد که بهتر از آمیخته شدن حلم با علم باشد»، ما، اما، به این مسئله فکر کرده ایم آیا پاسخ را باید در رفتار برخی اهل علم یافت که در کلامشان متبلور می شود! قصد بازگویی تلخ گفته ها نیست، حتی سرگله گذاری از میزان شکیب این و آن هم نداریم، بلکه می خواهیم به یادآوریم فرمایش مولا امام باقر(ع) را که اگر علم با حلم همراه می شد، روزگار بهتری داشتیم و پشت سر چراغ داران عالم خیل جمعیت بود که راه به بهشت می پیمود، اما «فقر حلم» در رفتار برخی از عالمان، از شکل گیری چنین جمعیتی جلوگیری کرده است و گاه برخی ها در توفان ناشکیبایی، چراغ را زمین گذاشته اند. مصادیق این ماجرا هم در فراز و نشیب تاریخ کم نبوده اند. اما اگر در مکتب امام باقر علیه السلام، می آموختیم که دروازه های علم را با کلید حلم به روی مردم بگشائیم، یقینا روزگارمان نه این بود که هست بلکه به خاطر بهره  مردم از علم عالمان هم مردم نفع می بردند و هم سرانجام دانایان آن می شد که در کلام حضرت می خوانیم؛ دانشمندی که از علمش استفاده شود از هفتاد هزار عابد بهتر است؛ اما...

صفحه 12 اندیشه ، شماره سریال 17467 ، تاریخ انتشار 881029