همیشه از دوستی های ناباب نالیده ایم و نالیده اند افزون بر همه، آنانی که گرفتار بلاهای پیامد دوستی های ناباب شده اند. پای صحبت معتاد که می نشینی از رفیق نابابی می گوید که «باب» رسیدن به خلاف شد. از به زندان افتاده که می پرسی علت این روزگار را، باز به افسوس دست بر پشت دست خواهد زد که « بسوزد پدر رفیق ناباب» و ... بله رفیق بد را علمای علم اخلاق به بدتر از مار بد تشبیه کرده اند که باید مدام از او گریخت. چه اگر مار بد، با نیش خود فقط بر جان آدمی زند، این یار بد، هم بر جان و جهان و هم بر ایمان آدمی زخم کاری خواهد زد و اگر حتی پسر نوح نبی هم باشی، کاری خواهد کرد که خاندان نبوت خود را گم کنی.حال آن که دوستی با افراد سالم تو را به سلامت می رساند و همراهی با صالحان و نیکوکاران تو را به مقام ابرار خواهد رساند. این که گفته اند « سگ اصحاب کهف روزی چند پی مردم گرفت و مردم شد» اشارت به تاثیرپذیری از گروه دوستان دارد. دوستان خوب، دست آدمی را می گیرند و از چاله و چاه بر می کشند و به رفعت می رسانند اما دوستان بد آدمی را از اوج، به حضیض ذلت می کشانند، لذا باید هوشیار باشیم، قبل از آن که دعوتی را بپذیریم، ببینیم دستی که برای دوستی دراز شده است، عطر وضو دارد یا بوی ناخوش ناجوانمردی. اول ببینیم بعد پاسخ گوییم چه برخی نه گفتن ها، آری گفتن به خوبی هاست و برخی «بله» گفتن ها، نه گفتن به آن چه حق فرموده است. امام حسن علیه السلام در توصیه ای کارساز به یکی از فرزندان خود و نیز همه فرزندان عقیدتی و معنوی خویش می فرمایند « ای پسرم! با احدی برادری رفاقت مکن مگر این که بدانی به کجا می رود و از کجا می آید و چون از حالش خوب آگاه شدی و او را شایسته رفاقت یافتی و معاشرتش را پسندیدی با او برادری کن و در معاشرت، بر لغزش او در حق تو چشم بپوشان و در سختی ها همراهش باش». به نظر اگر فقط و فقط همین یک رهنمود را در زندگی عملیاتی کنیم به چنان مهارتی در زندگی دست خواهیم یافت که هم سلامت خود را حفظ کنیم و هم دیگران را در جاده سلامت، یاور و راهنما باشیم. آن وقت دوستی های ما معنا خواهد یافت و چون خدا را در نظر می گیریم دوستی هایمان هم خدایی خواهد شد و صحبت های ما هم زلال و با زلال باوران خویشاوند خواهیم شد، زیرا چنان که در روایت می خوانیم:«خویشاوند کسی است که دوستی و محبت، او را به تو نزدیک کرده باشد اگر چه نژادش دور باشد و بیگانه، کسی است که از دوستی و محبت به دور است گرچه نژادش نزدیک باشد.» آری فرد صالح و نیکورفتار و مهربان با همه خویشاوند می شود، اما بدکردار و بدگفتار، رابطه خویشاوندی را بر هم می زند. فکر می کنم اگر به اطراف خود نگاه کنیم از این دست ماجراها و افراد کم مشاهده نخواهیم کرد. حد اعلای این گسست خویشاوندی و مشکل گرفتن خویشاوندی در ماجرای ابولهب است که خویشاوندی نسبی اش با رسول اسلام بریده شد و سلمان فارسی که به دلیل اوج گیری در بندگی خداوند، به خویشاوندی پیامبر بزرگوار مفتخر شد. پس هم رفیق شناس باشیم و هم در رفاقت بر اساس همکاری خیر و تعاونوا علی البر و التقوی، رفاقت را به خویشاوندی ارتقا دهیم. خراسان/ صفحه ٩اجتماعی- مورخ دوشنبه 1388/11/19 شماره انتشار 17484