وقف هم خدایی دارد!
ساعت ٩:٥٧ ‎ق.ظ روز جمعه ۸ بهمن ۱۳۸٩   کلمات کلیدی:

 وقف، صاحبی حساس، دقیق و قاطع دارد و چنانکه بزرگان می گویند بر آن شدید غیور است لذا کسانی که به شرایط وقف عمل نکنند را زود تادیب می کند. در این ماجرا که از استادان به نام شنیده ام، یک تصویر برایم تجسم یافت، در قالب این جمله که «وقف هم صاحبی و خدایی دارد» همان صاحبی که در طول اعصار و قرون آن را حفظ کرده است و کسانی را که برخلاف وقف از آن استفاده کرده اند را به چوب تادیب نواخته است. سال ها پیش آیت ا... صالحی از استادان به نام حوزه علمیه می فرمودند: کسانی که با وقف سروکار داشتند اگر مطابق شرایط وقف عمل می کردند به جایی می رسیدند قد می کشیدند، کسی می شدند، اما افرادی که برخلاف شرط وقف عمل می کردند خیلی زود و خیلی بد زمین می خوردند، به گونه ای که توان برخاستنشان نبود ایشان مثال هایی هم می زدند از باب تصدیق این واقعیت، من و شما هم اگر به اطرافمان نگاه کنیم درمی یابیم کسانی که امانت دار وقف بودند و امین وار کارها را به سامان می رساندند به خوش روزگاری و خوش عاقبتی می رسیدند و می رسند اما آنان که راه غیر امانت داری در پیش می گرفتند و می گیرند هم امروزشان خراب است و هم فردایشان ویران. آن روزها، کم نبودند استادان بزرگواری که شاگردان خویش را برای عمل به خواست واقف «امر به معروف» و در برابر این که برخی افراد به دو دلیل حتی تصور خیرخواهی، چشم می بستند بر برخی شرایط مورد نظر واقف. «نهی از منکر» می کردند و می فرمودند، باید طبق نظر واقف عمل شود و مثلا طلبه و دانش پژوهی که در مدرسه وقفی درس می خواند و پژوهش می کند باید، «مر وقفنامه» را رعایت کند. به نظر اگر این نگاه را در سایر حوزه های وقف هم تسری دهیم شاهد شکوفایی افزون تر این سنت دینی خواهیم بود. چنان که اگر اخلاق اسلامی را در جامعه به رفتار درآوریم، ناهنجاری ها مسیر نزول خواهند گرفت و به صفر نزدیک تر خواهند شد. در این راستا هم سازمان اوقاف باید در مرحله اول برای متولیان وقف و بقاع متبرکه فرهنگ سازی کند تا حرمت امام زاده (بخوانید وقف و شرایط آن) را چنان حفظ (رعایت) کنند که هر بیننده ای را به رعایت و حرمت گذاری ترغیب کند چه براساس ضرب المثل «حرمت امام زاده را باید متولی نگه دارد» آحاد جامعه، درجه حرمت گذاری خود را نسبت به موضوعات براساس میزان رعایت متولی امر تنظیم می کنند. اگر متولیان خود دقیق، هدفمند و کارآمد، به وقف و شرایط آن عمل کنند، مردم نیز بدان اهتمام خواهند ورزید، اما اگر خدای نکرده در رفتار متولیان چند درجه اختلاف ببینند، آن را ضرب در چند خواهند کرد و نتیجه آن خواهد شد که گاه بهره وری از وقف اگر نگوییم به ضدخواست واقف بدل می شود لااقل با آن نیست و شرایط فاصله زیادی دارد. پس اول خود متولیان باید حرمت دار باشند، تا مردمان نیز به حرمت نگاه و عمل کنند.

خراسان رضوی - مورخ پنج‌شنبه 1389/11/07 شماره انتشار 17758 /صفحه۷/فرهنگی هنری