می گویند در قیامت وقتی پرونده اعمال انسان را به دستش می دهند می بیند گناهانی به حسابش نوشته شده است که یادش نیست مرتکب شده باشد و شاید هم به ظاهر مرتکب نشده باشد. اما وقتی پرده ها کنار می رود درمی یابد ای وای و هزار افسوس که ندانسته دست به کاری زده که چنین نتایج وحشت آفرینی داشته است. گاه غیبت بوده است، گاه تهمت، گاه حقی را ناحق کرده است و... بگذریم. قصد طرح مباحث اخلاقی خاصی نداریم، بلکه سخن در این است که برخی از اعمالی که ندانسته انجام می دهیم، می تواند «حق الناس» شمرده شود و موجب «ضمان» هم باشد. یعنی حق بسیاری از مردم بر ذمه ما قرار گیرد که عملا امکان جلب رضایت آنان را نداریم مثل این که با خودروی ناسالم و آلاینده هوا به خیابان می آییم و با آلودن هوا،حق طبیعی مردم را که همانا برخورداری از هوای پاک است، زیر پا می گذاریم. با سهل انگاری در تعمیر خودرو، در نتیجه پراکندن آلودگی، باعث بیماری یا تشدید بیماری مردم می شویم و... همه این ها حقوقی بر ذمه ما بار می کند که فردای قیامت باید پاسخ گو باشیم. یادمان هست که در آیات قرآن کریم، خوانده ایم و شنیده ایم که «فمن یعمل مثقال ذرة خیرا یره و من یعمل مثقال ذرة شرا یره» پس مطمئن باشیم، فردا در روز حساب به حساب ذرات آلوده ای که به خورد مردم داده ایم و می دهیم هم رسیدگی خواهند کرد.

آن چه برخی افراد با آلودگی صوتی، نیز به مردم تحمیل می کنند هم روی ترازو قرار خواهد گرفت. زباله هایی که بی پروا در زمین می ریزیم و بلاهایی که به روز زمین و محیط زیست می آوریم هم در پرونده ما فهرست خواهد شد. آن وقت سیاهه ای طولانی و سیاه در پرونده ما شکل خواهد گرفت که شاید سفید کردن آن ممکن نباشد. پس همین جا تلاش کنیم و مراقب باشیم. این که بر مراقبت در رفتار بسیار تاکید شده برای این است که مراقبت آدم را هوشیار می  کند، هوشیاری همه جانبه ای که نه نسبت به ذهن مردم دچار گناه شویم و نه نسبت به زمین مردم. این را هم در آموزه های اسلامی خوانده ایم که باید حق همه را رعایت کرد، طبیعت هم صاحب حقی است لازم الرعایه و کسی حق ندارد آن را نادیده بگیرد. حق ندارد آب را و هوا را آلوده کند. زباله ها را بی هدف در زمین بپراکند. حق ندارد، خاک را که می تواند به حاصل بنشیند و برای مردم ثمر بدهد با انواع آلاینده ها بیالاید. ما پیروان مکتبی هستیم که در آن درخت ها حرمت دارند، گیاهان صاحب حرمت اند و حیوانات نیز صاحب حقوق هستند ما برای درخت اسم می گذاریم و به آن هویت می بخشیم. در باور ما، کوه و دشت، جنگل و دریا، همه نشانه های خدایند و صاحب حرمت و همه هم باید این حرمت را حفظ کنند، حیف است وقتی باباطاهر، آن شاعر شوریده حال در صحرا و دریا و کوه و در و درشت، نشان رعنا می بیند، ما در این تابلوی زیبا نقش نازیبا زنیم...

 خراسان رضوی - مورخ یکشنبه 1390/11/09 شماره انتشار 18041 /صفحه ۳/جامعه