چرا سخت می گیریم همه چیز را؟

کمتر میهمانی می دهیم این روزها و کمتر هم میهمانی می رویم، اصلا دیدها و بازدیدها خیلی کم شده است آن قدر که وقتی می شنویم فلانی چند روز است که میهمان دارد تعجب می کنیم. از این که بنده خدا از پسر خاله و نوه عمو و پسر دایی پدر و نوه خاله مادر سخن بگوید تعجب می کنیم و می  پرسیم مگر شماها همدیگر را می شناسید؟ صله رحم که در روایات آثار مبارک فراوانی برای آن ذکر شده است، دارد به شمار سنت های نیک منسوخ شده می پیوندد و... این وضعیت با اجازه شما ناهنجار، دلایل مختلفی دارد اما یکی از دلایل عمده آن را من مسئله ای می دانم که فرصت «خوش زیستن» را از ما می گیرد، مسئله به نام «تکلف» همانی که شاعر درباره آن می گوید:

تکلف چون نباشد، خوش توان زیست

و آن را کنار تعلق افراطی به زخارف دنیا می داند و انذارمان می دهد که؛

تعلق چون نباشد،خوش توان رفت

بله، تکلف و خود را به مشقت های نابایسته انداختن باعث شده است تا این روزها آمدها و شدها، صله ارحام و فرصت مهربانی دل ها،هر روز کمتر شود، چون آمدها و شدها، افراد را به مشقت می اندازد. گاه مشقت به چشم و هم چشمی هم گره می خورد و به جای خیر و ثواب، پیامدی به نام کباب شدن افراد دارد. حال آن که اگر نگاه از تکلف برگیریم و به آسانی باز کنیم، زیبایی های رفتاری افزایش خواهد یافت. پس امروز برای بازگشت به سیره سلف صالح باید «تقوای تکلف» و پرهیز از سخت گیری رفتاری را سرلوحه زندگی قرار دهیم، چنان که در کتاب ارجمند مفاتیح الحیاة، حضرت آیت ا... جوادی آملی با کنار هم چیدن چندین روایت در بخش یکم ذیل عنوان تعامل انسان با خود ما را به پرهیز از تکلف دعوت کرده اند و از لسان نورانی پیامبر اکرم(ص) راه نموده اند که «خودت را برای میهمان به سختی نینداز» و این یعنی با هم راحت رفتار کنید که اگر این «سختی» از نحوه تعامل ما برخیزد و «آسانی» جای آن بنشیند، میهمانی دادن و میهمانی رفتن دشوار نخواهد بود و آنانی که به تکلف سفره می اندازند را باید تذکر داد که این رفتار مورد رضایت رسول خدا(ص) نیست که خود آن حضرت می فرمایند «من متکلفان را دوست ندارم» در کلام نورانی امام علی(ع) نیز می خوانیم «گواراترین زندگی دور افکندن تکلف است» و امام صادق(ع) می فرمایند: «مومن خود را برای دوستان به تکلف و مشقت نمی اندازد.» و روشن است اگر تکلف نباشد و استرس انداختن سفره های رنگین که از سفره دیگری رنگین تر باشد، از میان برخیزد، دیگر این همه آمد و شد و با خویشاوند نشینی، سخت نخواهد بود و میهمانی رفتن تعجب ها را برنخواهد انگیخت. تکلف نباید داشت، سفره یک رنگی باید گشود که ضرب المثل ایرانی نیز می گوید:«میهمان هر که هست و در خانه هر چه هست»یعنی سفره ها را به قاعده توان و وسعت توشه باید انداخت، نه در رقابت با این و در قیاس با آن، اگر چنین شد، زندگی هم آسان می شود و آمد و شدها و صله ارحام دل پذیر و روشنی آفرین...

خراسان رضوی - مورخ شنبه 1391/06/18 شماره انتشار 18212 /صفحه۵/فرهنگی

/ 0 نظر / 116 بازدید