معیار بخشش و برخورد در کلام امام سجاد(ع)

 

این روزها که فضا در ایام شهادت حضرت زین العابدین (ع)، برتقویم افکار و رفتار مومنان، ورقی تازه می خورد، وقت است تا با بازخوانی رفتار خویش، رابطه خود را با امام خویش بسنجیم چه،  ما زندگی را باید بر هندسه ای بنا کنیم که مهندسان معصوم خدا آن را ملهم از وحی و الهام الهی، طراحی کرده اند. به زندگی ها و سرگذشت گذشتگان هم که نگاه مطالعاتی داشته باشیم، درخواهیم یافت که زندگی های زیبا، با آن هندسه تراز شده است و زندگی های درهم ریخته و سرنوشت های به دیگران آویخته هم سهم کسانی است که بی توجه به آن طراحی، باری به هر جهت، به این سو و آن سو می روند.
نه دوستی شان منطق دارد و نه دشمنی شان را می توان به قاعده تعریف کرد. حال آن که همه فراز و فرودهای زندگی باید تحت یک قاعده درست عملی شود. مثلا باید یاد بگیریم گذشت قاعده مند را، بیاموزیم عفو را و در نظر داشته باشیم جایگاه های عفو و گاه مقابله را. این را اول باید مد نظر داشت و در کلاس کلام امام سجاد(ع) آموخت که؛ «إِنْ شَتَمَکَ رَجُلٌ عَنْ یَمینِکَ ثُمَّ تَحَوَّلَ إِلی یَسارِکَ وَ اعْتَذَرَ إِلَیْکَ فَاقْبَلْ عُذْرَهُ.» اگر مردی از طرف راستت به تو دشنام داد و سپس به سوی چپت گردید و از تو عذرخواهی نمود، عذرش را بپذیر. 
این یک کلام انسان ساز است که تعلیم مان می کند، گذشت را در اوج ،عملی کنیم. بپذیریم که مردمان در شرایط گوناگون، تحت تاثیر فشار و استرس، گاه رفتارها و گفتارهایی دارند که با «خود» حقیقی شان فرسنگ ها فاصله دارد. اگر بدان طرف افتادند، زود باز می گردند و عذر می خواهند. این جایی است که باید پذیرفت و به کرامت غمض عین و کظم غیظ کرد. 
اما این قاعده را استثنایی هم هست که باز در کلام زندگی ساز امام سجاد(ع) می خوانیم که؛ «حق کسی که به تو بدی کند این است که بر او ببخشی و اگر دانستی که بخشیدن او بد است، داد خود را از او بگیری. 
خدای تبارک و تعالی می فرماید: «بر کسی که بدو ستم رسیده باشد و دادخواهی کند گناهی نیست». در این طراحی دو سوی ماجرا، دیده شده است و باز البته اولویت با گذشت است. 
با عفو و بخشش است تا نهاد ناآرام جان آدمیان به قرار آید اما اگر این گذشت باعث جسارت فرد متعدی شود لازم است که با او به مقابله برخاست و داد ستاند از اویی که بیداد روا می دارد. این راهی است برای بستن جاده تعدی و گشایش طریق عدل و انصاف که می تواند شهروندان را به سلامت فکری و رفتاری برساند. 
فکر می کنم همین دو حدیث می تواند ما را به فهمی تازه از زندگی ذیل انوار هدایت شهید امروز برساند. فهمی که چون به عمل درآید، افق های تازه و امن را فراراه ما خواهد گشود.
 
خراسان جنوبی / شماره : 2553/دوشنبه ۲۴ مهر-۱۳۹۶ / صفحه اول و 5/ فرهنگ
 
 http://khorasanjonobi.khorasannews.com/?nid=19659&pid=5&type=0
/ 0 نظر / 100 بازدید