خوش اخلاقی، اوج عقلانیت

 

زندگی ما را پیشانی بلند است که در آن سرمشق هایی به نور تحریر شده است تا با تمرین و به رفتار در آوردن آن خط نورانی، سراسر زندگی خویش را چنان روشن کنیم که هیچ پیچ تاریکی نماند تا شیطان در آن، یقه ما را بگیرد. در این پیشانی بلند که بسان وایت برد کلاس درس است، احادیث نورانی نقش بسته است که در همه زمان ها و زمین ها و حتی زمینه ها، هدایتگر ما به سمت بهترین خوبی هاست به گونه ای که ما را در مسیر هر روز بهتر شدن از دیروز قرار می دهد از جمله این احادیث، روایتی است کوتاه با مفهومی بلند که زندگی را پرشکوه می کند؛ امام صادق علیه السلام می فرمایند: «عاقل ترین مردم، خوش اخلاق ترین آن هاست.»

فکر می کنم این جمله آن چنان روشن است که به هیچ شرحی نیاز ندارد، چه ما خود، در گستره زندگی بارها و بارها تجربه کرده ایم که هرگاه عقلانیت با خوش اخلاقی ظهور کرده است، بسیاری از تندخویی ها، تندگویی ها و پرخاش ها، یا فرصت بروز نیافته اند و یا بسان آتشی که در باران به خاموشی می گراید سرد شدند تا فضا سلامت را احساس کند.

از سوی دیگر هم باز تجربه کرده ایم که هرگاه بداخلاقی، به عقلانیت فرصت ظهور نداده است، زندگی به چنان جهنمی تبدیل شده است که باید از آن گریخت.

این همه طلاق، فرار از خانه، این همه پرونده های دعوا، این همه نزاع های خیابانی و ... هر کدام، جلوه ای از جهنم است که در رفتار برخی از مردم خود را می نمایاند. در عرصه هایی که «عقلانیت و اخلاق» نتوانسته است وارد شود حال آن که اگر این دو، می آمدند، ناهنجاری ها شکل نمی گرفت، حتی اگر خدا نکرده خشم و غضب میدان دار شد، انسان به حدیثی دیگر می تواند راه را از میانه راه جهنم به سوی بهشت اصلاح کند، با «صبر» که مفتاح و کلید گشایش ها و فرج هاست و در کلام نورانی امام صادق(ع) چنین پرشکوه معنا شده است؛ «الصبر، رأس الایمان»، بله، صبر و شکیبایی «رأس» هرم ایمان است و باید که خود را و جامعه خود را به مهارت صبر چنان تجهیز کرد که «ناخویشتنداری» هویت انسانی ما را زیر سوال نبرد چه این عامل هویت سوز، ساز شیطانی است که نمی گذارد انسان درست تصمیم بگیرد و درست عمل کند، اما به صبر، می شود راه را از چاه باز شناخت و باز شناساند و به سوی روزهای بهتر رفت. جایی که مهربانی، رسم زندگی می شود چنان که در کلام امام صادق(ع) می خوانیم؛ «شیعیان ما با یکدیگر مهربانند.»

و این مهربانی وقتی به رفتار در می آید، می شود کلام دیگر امام صادق (ع) که «از جمله دوست داشتنی ترین اعمال نزد خداوند، شادی رساندن به مومن است و سیر کردن او از گرسنگی، یا رفع گرفتاری های او و یا پرداخت بدهی هایش و ...» بله، مهربانی از شکوفا کردن یک لبخند آغاز می شود و تا نجات یک زندگی کمال می یابد و این سنت «صادقه» پیروان امام صادق(ع) است...

خراسان - مورخ پنج‌شنبه 1393/05/30 شماره انتشار 18764/صفحه9/اجتماعی

 

/ 0 نظر / 88 بازدید