دشمنی با محیط زیست به چه قیمتی؟


محیط زیست یک کلمه کلیدی است در نظام حیات انسانی، مفهوم آن نیز ازعلوم طبیعی نشأت می‌گـیرد یا از علوم معماری و شهرسـازی ناشی می‌شود . محیط زیست، به مفهوم نخست آن مجموعه‌ای از پدیده‌های طبیعی و تعادل بین عناصر مؤثر در طبیعت است که حیات بیولوژیکی گیاهان و جانوران را تضمین می‌نماید. و محیط زیست به مفهوم دوّم رابطه و تعاملی است که بین تأسیسات و محیطی که در آن ایجاد می‌شود وجود دارد. بنابراین محیط زیست برای خاک، آب و هوا (منابع طبیعی) و انواع حیوانات و گیاهان و تعادل بیولوژیک بین آنها (طبیعت) شهر و مناظر آن به‌کار می‌رود. در همه کشور ها و نظامات اجتماعی نیز محیط زیست دارای جایگاه برجسته ای است و در اصل 50 قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز آمده است: «در جمهوری‏ اسلامی، حفاظت‏ محیط زیست‏ که‏ نسل‏ امروز و نسل های‏ بعد باید در آن‏ حیات‏ اجتماعی‏ رو به‏ رشدی‏ داشته‏ باشند، وظیفه‏ عمومی‏ تلقی‏ می‏ شود. از این‏ رو فعالیت های‏ اقتصادی‏ و غیر آن‏ که‏ با آلودگی‏ محیط زیست‏ یا تخریب‏ غیر قابل‏ جبران‏ آن‏ ملازمه‏ پیدا کند، ممنوع‏ است.» این یعنی، قانون گذار به این مهم آنقدر توجه داشته است که آن را به عنوان یک اصل در قانون اساسی گنجانده است که به مثابه ناموس ملی مورد احترام است. این نگاه ملی را می رساند و در کنار این و فراتر از آن، قرآن را داریم که در آیات متعدد به این موضوع پرداخته است که تکلیف را مشخص می کند از جمله آیه 44 سوره عنکبوت که به این بیان «خَلَقَ اللهُ السَّمَوَاتِ وَ الأرْضَ بِالْحَقّ إنَّ فِی ذَلکَ لآیه لِلْمُؤْمِنین» محیط زیست و طبیعت را آینه خدا نما می داند که قطعا حفظ حرمت آن بر همه واجب است. این راز را عارفان دریافته اند و ما نیز از زبان باباطاهر عریان، بارها خوانده ایم که ؛
به دریا بنگرم، دریا تو بینم 
به صحرا بنگرم، صحرا ته بینم
به هر جا بنگرم، کوه و در و دشت 
نشان از قامت رعنا تو بینم
و این می طلبد تا ما چنان به طبیعت احترام بگذاریم که در آن جز به زیبایی نتوان نگاه کرد و جز زیبایی نتوان دید که محیطی چنین آیت خداست و باید آیت خدا هم بماند و باعث فرحناکی جان و روشنای چشم باشد چنانکه در کلام حضرت رسول(ص) می خوانیم؛ «ثلاث یجلین البصر، النظر اِلیَ الخضرة و اِلیَ الماءِ الجاری و اِلی الوجه الحسن»؛ به این معنا که «سه چیز است که پایه‌ روشنی دیده‌اند: نگاه به سبزه و به آب روان و به روی نیکو». و این یعنی باید طبیعت، پاک و زمین سبز بماند تا بتوان بدان دیده روشن داشت که به حقیقت عامل زندگی و فرحناکی انسان نیز همین است که در کلام امام صادق(ع) نیز تاکید شده است؛ «لا تطیب السکنى إلا بثلاث: الهواء الطیب، والماء الغزیر العذب و الارض الخوارة»؛ «زندگی بدون احراز سه عامل حیاتی گوارا نیست: ۱. هوای پاک؛ ۲. آب فراوان و گوارا؛ ۳. و زمین حاصل‌خیز و قابل کشت و زرع». بر اساس این سخن امام باید گفت و گاه حتی فریاد زد که؛ محیط زیست، میدان جنگ نیست و هیچ انسانی حق ندارد برای رسیدن به منافع فردی، بر آن بتازد. اسلام که قطع درخت را حتی در جنگ نهی می کند و از آلودن آب و زمین در نبرد، پرهیز می دهد هرگز نمی تواند بپذیرد مسلمانی، با ایجاد آلودگی و تولید آلاینده ها، سلامت طبیعت را به بازی بگیرد. که کاری چنین، جنگ با نشانه های خداست. نادیده گرفتن حقوق طبیعت است و حتی فراتر از آن؛ نادیده گرفتن همه آنانی که در زمین زندگی می کنند و قطعا باید آن را ذیل "حق الناس" تعریف کرد که ذمه آدم ها جز به ادای آن ، بری نمی شود، اما اگر تامل کنیم درخواهیم یافت گاه ذمه چنان زیر بار حقوق هزار در هزار نفر می رود که عملا نمی توان از آنان رضایت گرفت. کسی که محیط زیست را آلوده می کند، چطور می تواند از همه آسیب دیدگان این آلودگی، نفر به نفر رضایت بگیرد؟ گناه آلودن طبیعت از جمله گناهانی است که نمی توان ذمه را از همه آن بری کرد پس عقل حساب گر هم حکم می کند تا چنین حق بزرگی را به گردن نگیریم که ما به ازای آن حتی اگر به شکل لقمه شود و در سفره آدمی بنشیند نمی توان از شبهه ناک بودن آن، چشم پوشید. فکر می کنم کسانی که نوع فعالیت اقتصادی شان با چالش آلودگی محیط زیست همراه است باید راهی بیابند که هم امروز شان را چاره باشد و هم از بیچارگی فرداشان جلوگیری کند. حیف است انسان این همه تلاش کند اما نتیجه آن چیزی شود که آدم را بدهکار آدم ها کند....

 خراسان / شماره : 19682 / دوشنبه ۲۲ آبان-۱۳۹۶ / صفحه7/ نگاه نو

http://khorasannews.com/?nid=19682&pid=7&type=0
/ 0 نظر / 91 بازدید